Dodo widział świat inaczej, niż sądzono. Nowe badanie odsłania zmysły wymarłego ptaka
6 sierpnia 2026, 13:15Dront dodo (Raphus cucullatus) i spokrewniony z nim dront samotny (Pezophaps solitaria) od dawna funkcjonują w kulturze jako symbole ludzkiej nieodpowiedzialności wobec przyrody. O ich wyglądzie i losie napisano wiele, znacznie mniej wiadomo jednak o tym, jak faktycznie postrzegały otaczający je świat. Zespół pod kierunkiem Sary Citron i Andrew N. Iwaniuka z University of Lethbridge w Kanadzie oraz Very Weisbecker z australijskiego Flinders University postanowił prześledzić tę kwestię na podstawie badań czaszki.
Iloma językami mówiła ludzkość w przeszłości? Naukowcy doszli do zaskakujących wniosków
27 lipca 2026, 15:57Obecnie na świecie istnieje około 7200 języków. Brzmi imponująco, ale nowe badanie opublikowane w Science pokazuje, że to zaledwie blady cień dawnej różnorodności językowej. Damian Blasi (Uniwersytet Pompeu Fabra, Uniwersytet Harvarda), Marcus Hamilton (University of Texas, Santa Fe Institute), Russell Gray (Instytut Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Placka, Uniwersytet w Auckland) i Claire Bowern (Yale University) zrekonstruowali, jak zmieniała się liczba języków w holocenie i doszli do wniosku, że 3000–1000 lat temu na Ziemi mogło istnieć nawet kilkadziesiąt tysięcy języków.
Wózek 2w1 czy osobna gondola i spacerówka? Co wybrać?
8 lipca 2026, 15:34Wybór między wózkiem 2w1 a osobną spacerówką zależy od warunków mieszkaniowych i stylu życia: wózek wielofunkcyjny (2w1) oferuje doskonałą amortyzację na trudny teren, ale waży aż 11–15 kg, podczas gdy system osobny z lekką spacerówką (6–9 kg) zapewnia maksymalną mobilność w mieście i łatwe składanie.
Scytami rządziły dziedziczne elity
6 lipca 2026, 10:47Zespół genetyków i archeologów z Niemiec, Kazachstanu, Australii i Korei Południowej – kierowany przez Ayshin Ghalichi i Ainash Childebayevą – przebadał genomy 85 osób pochowanych na stepach Eurazji między 900 a 200 rokiem p.n.e., w czasach, gdy obszar ten zamieszkiwały koczownicze ludy określane zbiorczo mianem Scytów. Na podstawie badań archeologicznych wiemy, że społeczeństwo scytyjskie nie było egalitarne. Wielkie kurhany, bogato wyposażone groby, ślady trepanacji czaszek wykonywanych zapewne w celu zabalsamowania zwłok możnych zmarłych, sugerują istnienie elity. Ghalichi, Childebayeva i ich zespół chcieli dowiedzieć się, czy władza i status przechodziły z pokolenia na pokolenie w obrębie rodu, czy raczej zdobywano je własnymi zasługami.
Czy płynne posiłki pomagają schudnąć? Dieta sokowa pod lupą
26 czerwca 2026, 07:42Organizm nie ocenia posiłku wyłącznie po łącznej liczbie kalorii. Reaguje też na objętość, tempo jedzenia, zawartość błonnika, białka i to, jak długo pokarm pozostaje w żołądku. Dlatego płynne posiłki w diecie odchudzającej wywołują wiele pytań: mogą ułatwiać tworzenie zdrowych nawyków i trenują regularności w przyjmowaniu posiłków, ale źle zaplanowane szybko zamieniają się w ciąg restrykcji bez uczucia sytości. Dieta sokowa to narzędzie do zdrowego chudnięcia i detoksu organizmu, ale wymaga znajomości kilku zasad poprawnej dietetyki.
W Puszczy Białowieskiej po raz pierwszy nagrano atak wilków na żubry
17 czerwca 2026, 07:54Przez dziesięciolecia żubr europejski traktowany był jako gatunek pozostający poza łańcuchem pokarmowym drapieżników – zbyt duży, zbyt silny, by stać się ofiarą wilka. Nowe nagranie z Puszczy Białowieskiej każe tę tezę poważnie zrewidować.
Dlaczego tyranozaur miał takie śmiesznie małe łapki? Biolodzy wyjaśnili zagadkę
29 maja 2026, 10:01Tyranozaur ze swoimi niezwykle małymi kończynami przednimi wygląda jak błąd Matki Natury. Naukowcy z University College London i Uniwersytetu Cambridge dostarczają przekonującego wyjaśnienia tego ewolucyjnego fenomenu. Według badań opublikowanych w Proceedings of the Royal Society B, redukcja przednich kończyn u wielkich drapieżnych dinozaurów była ściśle związana z rozwojem potężnych czaszek i szczęk, a nie – jak sądzono wcześniej – wyłącznie z ogólnym wzrostem rozmiarów ciała.
Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii
13 maja 2026, 08:34Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.
Zagadka rozwiązana po 300 latach. Profesor Munro odnalazła londyński dom Shakespeare'a
17 kwietnia 2026, 11:16Profesor Lucy Munro z King's College London rozwiązała zagadkę, która trapiła historyków od XVIII wieku. Uczona dokładnie określiła, gdzie znajdował się londyński dom Williama Shakespeare'a. Okazało się ponadto, że budynek nie był tak skromny, jak dotychczas sądzono.
Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
